മുംബൈ : ഇന്ത്യയുടെ വാനമ്പാടി ലത മങ്കേഷ്കര് (92) വിടവാങ്ങി. കോവിഡ് ബാധിച്ച് ചികിത്സയിലിരിക്കെ മുംബെയിലെ സ്വകാര്യ ആശുപത്രിയിലായിരുന്നു അന്ത്യം. കോവിഡ് പോസിറ്റീവായതിനെത്തുടര്ന്ന് ജനുവരി എട്ടിനാണു ലതാ മങ്കേഷ്കറെ ബ്രീച് കാന്ഡി ആശുപത്രിയില് പ്രവേശിപ്പിച്ചത്. നേരിയ രോഗലക്ഷണങ്ങളാണ് അന്നുണ്ടായിരുന്നത്. ആരോഗ്യനില മെച്ചപ്പെട്ടതിനെത്തുടര്ന്ന് ജനുവരി 29ന് ലതാ മങ്കേഷ്കറെ വെന്റിലേറ്ററില്നിന്നു മാറ്റിയിരുന്നു. എന്നാല് ഐസിയുവില്ത്തന്നെ തുടരുകയായിരുന്നു. ശനിയാഴ്ചയോടെ വീണ്ടും നില വഷളായി. ഇതോടെ വീണ്ടും വെന്റിലേറ്ററില് പ്രവേശിപ്പിച്ചു. മുപ്പത്തിയഞ്ചിലേറെ ഇന്ത്യന് ഭാഷകളിലും വിദേശഭാഷകളിലുമായി 30,000 ത്തിലേറെ ഗാനങ്ങള് പാടിയിട്ടുണ്ട്. ഭാരതരത്നം, പത്മവിഭൂഷണ്, പത്മഭൂഷണ്, ദാദാ സാഹിബ് ഫാല്ക്കെ അവാര്ഡ്, ഫ്രഞ്ച് സര്ക്കാരിന്റെ പരമോന്നത സിവിലിയന് ബഹുമതിയായ ലീജിയന് ഓഫ് ഓണര് തുടങ്ങിയ അംഗീകാരങ്ങള് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
മികച്ച ഗായികയ്ക്കുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം മൂന്നുവട്ടം നേടിയിട്ടുണ്ട്. 1929 സെപ്റ്റംബര് 28 ന് പണ്ഡിറ്റ് ദീനനാഥ് മങ്കേഷ്കറിന്റെയും ശിവന്തിയുടെയും മൂത്ത മകളായി മധ്യപ്രദേശിലെ ഇന്ഡോറിലാണ് ലത ജനിച്ചത്. സംഗീത സംവിധായകന് ഹൃദയനാഥ് മങ്കേഷ്കര്, ഗായികയും സംഗീതസംവിധായികയുമായ മീന ഖാദികര്, ഗായിക ഉഷാ മങ്കേഷ്കര്, ഗായിക ആഷാ ഭോസ്ലേ എന്നിവരാണ് ലതയുടെ സഹോദരങ്ങള്. പേരെടുത്ത സംഗീതജ്ഞനും നാടകകലാകാരനുമായിരുന്നു അച്ഛന് ദീനനാഥ് മങ്കേഷ്കര്. ലതയ്ക്ക് ആദ്യം മാതാപിതാക്കളിട്ട പേര് ഹേമ എന്നായിരുന്നു. ദീനനാഥിന്റെ ഒരു നാടകത്തിലെ കഥാപാത്രത്തിന്റെ ഓര്മയ്ക്ക് പിന്നീട് ലത എന്നു പേരു മാറ്റുകയായിരുന്നു.
ലതയുടെ 13 ാം വയസ്സില് പിതാവ് മരിച്ചു. അതോടെ കുടുംബത്തിന്റെ ചുമതല ലതയുടെ ചുമലിലായി. ദീനനാഥിന്റെ കുടുംബസുഹൃത്തും നവ്യുഗ് ചിത്രപഥ് മൂവി കമ്പനിയുടെ ഉടമയുമായ മാസ്റ്റര് വിനായകാണ് ലതയ്ക്ക് സിനിമയില് പാടാനും അഭിനയിക്കാനും അവസരം വാങ്ങിക്കൊടുത്തത്. ഗജഭാവു, ചിമുക്ലാ സംസാര് തുടങ്ങിയ മറാത്തി ചിത്രങ്ങളിലും ബഡീമാ, സുഭദ്ര, ജീവന്യാത്ര, മന്ദിര് തുടങ്ങിയ ഹിന്ദി സിനിമകളിലും ലത പാടി അഭിനയിച്ചു. 1945 ല് മുംബൈയിലെത്തിയ ലത ഉസ്താദ് അമന് അലി ഖാന്റെ ശിഷ്യയായി ഹിന്ദുസ്ഥാനി സംഗീതം പഠിക്കാന് തുടങ്ങി. ആപ് കി സേവാ മേം (1946) എന്ന ഹിന്ദി ചിത്രത്തിലെ ‘രാ ലഗൂന് കര് ജോരി’ അടക്കമുള്ള ചില പാട്ടുകള് ലതയെ ശ്രദ്ധേയയാക്കി.
